Je vertrouwt op je airco om het huis ‘s zomers lekker koel te houden, maar om efficiënt te kunnen functioneren heeft je airco regelmatig onderhoud nodig. Een deel daarvan kun je zelf doen en een deel zal je aan de vakman moeten overlaten.
In deze gids lees je precies wat je zelf allemaal moet doen om je airco in topvorm te houden.
Net zoals ieder ander huishoudelijk apparaat in huis, zal de airco na verloop van tijd vies worden, gaan onderdelen slijten en meer. Een groot deel van deze alledaagse problemen kun je eenvoudig zelf voorkomen.
Het zelf onderhouden van een airco is meer dan alleen regelmatig de monteur bellen. Dat moet je sowieso eens per jaar doen. Daarnaast kan jezelf het “alledaags” onderhoud. Zelf onderhoud hoeft niet veel tijd te kosten, maar bespaart je wel een hele hoop ongemak en geld.
Wat kun je zelf doen om je airco te onderhouden?
- Schoonmaken van de binnen- en buitenunits
- Reinigen of vervangen van filters
- Controleren en reinigen van verdamper en condensor
- Buizen en kanalen reinigen
- Afstandsbediening en display controleren
- Kanaalwerk en afdichtingen nalopen
Hoe je deze klusjes zelf moet doen en wat je daar allemaal voor nodig hebt, lees je verderop in deze gids. Lukt iets niet? Niet getreurd, want je kunt onder dit artikel je vraag kwijt en dan help ik (of een van mijn lezers) je graag verder.
Onderhoudsschema voor de airco
Of je nu een airco hebt voor het hele huis of voor een enkele kamer, het is belangrijk om je airco altijd zo goed mogelijk te onderhouden. Niet alleen zodat het apparaat de ruimtes op temperatuur houdt, maar vooral ook omdat dat flink scheelt in de kosten: een slecht onderhouden apparaat moet harder werken om de aangegeven temperatuur te behalen en dat kost simpelweg veel meer energie!
Waarschijnlijk werd je airco geleverd met een onderhoudsinstructie of een ander boekje waarin staat welke werkzaamheden je wanneer moet verrichten. Volg die adviezen altijd op en gebruik daarnaast mijn onderhoudsschema hieronder.
Mijn onderhoudsschema voor de airco:
Tweemaandelijks:
- Schoonmaken van de binnen- en buitenunits
- Reinigen of vervangen van filters
- Controleren en reinigen van verdamper en condensor
Jaarlijks:
- Buizen en kanalen reinigen
- Controleer afstandsbediening en display
- Controleer kanaalwerk en afdichtingen
- Onderhoud door een monteur
Net zoals je auto regelmatig onderhoud nodig heeft om soepel en goed te werken, heeft de airco ook regelmatig onderhoud nodig. Door goed voor je airco te zorgen, verleng je niet alleen de levensduur ervan, maar kun je ook aanzienlijk besparen op energie en reparatie- en vervangingskosten.
Door alleen al regelmatig de luchtfilters te vervangen, zorg je voor schonere en gezondere lucht en
Wat heb je nodig om zelf je airco to onderhouden?
Hieronder vind je een lijst met spullen die je nodig hebt om de airco te onderhouden. Je zult de onderstaande spullen niet iedere klus nodig hebben, maar het is altijd goed om ze in huis te hebben:
- Schroevendraaiers
- Poetsdoek
- Zachte borstel of tandenborstel
- Allesreiniger
- Spuitfles met geperst lucht
- Stofzuiger
Schoonmaken van de airco
De belangrijkste onderhoudstaak voor iedere airco is deze schoon te houden. Dat geldt voor zowel de binnenunit als de buitenunit en moet minstens een keer per twee maanden gebeuren.
Of het nu gaat om een raamairco, een staande airco of ieder ander soort airco: schoonmaken is de belangrijkste taak. Hierbij is het van belang om te onthouden dat je alleen zelf schoonmaakt waar je eenvoudig bij kan: in dit stadium hoef je niets open te schroeven.
Begin met het vrijmaken van de airco-units, zowel binnen als buiten. Je wilt zorgen dat het opzuigen en uitblazen van lucht zo makkelijk mogelijk gaat. Binnen betekent dat bijvoorbeeld dat er geen gordijnen of iets dergelijks voor de unit mogen hangen. Buiten kun je bijvoorbeeld kijken naar bladeren, takken of boven die de luchtstroom kunnen bemoeilijken.
Daarna kun je door met het stofzuigen. Doel hierbij is om zoveel mogelijk stof en andere viezigheid van de airco te verwijderen voordat je deze met een sopje afneemt. Ga met de stofzuiger, het liefst met borstelkop, langs alle delen van de unit die eenvoudig te bereiken zijn, onder andere: inlaat, uitlaat, roosters, spoelen, buizen en uiteraard de behuizing zelf.
Vervolgens is het goed om met een vochtige doek de binnen- en de buitenunit goed schoon te maken. Gebruik daarbij een sopje met wat allesreiniger. Kom je iets tegen dat je niet eenvoudig met een sponsje of doekje weg krijgt, probeer dan een borsteltje of een oude tandenborstel. Let daarbij wel dat je elektronische onderdelen ontziet, die maak je liever niet nat.
Filters van de airco schoonmaken en vervangen
De onderhoudstaak die je het meest in je portemonnee zal voelen (in positieve zin!) en die de efficiëntie van de airco garandeert, is het regelmatig reinigen of vervangen van de filters.
Vieze, of zelfs verstopte, filters verminderen de hoeveelheid luchtstroom en verminderen de efficiëntie van de airco aanzienlijk. Hierdoor moet de airco veel harder werken om te koelen en kost het gebruik je relatief veel meer geld.
Bovendien, wanneer de luchtstroom is verstopt, kan lucht het filter omzeilen en vuil lucht zo je kamer in blazen.
Het schoonmaken of het vervangen van verstopte filter kan het energieverbruik van de airconditioner met 5% tot 15% verlagen. Goed voor de portemonnee dus in tijden waarin de energiekosten veel duurder worden!
Ga als volgt te werk:
- Om veiligheidsredenen is het altijd een goed idee om de airco uit te zetten en de stekker uit het stopcontact te halen.
- Afhankelijk van wat voor soort airco je hebt, is er een voorklep die wordt vastgemaakt met lipjes, knoppen of schroeven. Raadpleeg de handleiding van uw airconditioner om te zien hoe je de voorklep verwijdert en de unit opent.
- Verwijder het filter. Het filter bevindt zich meestal aan de voorkant van het apparaat, maar raadpleeg de handleiding wanneer je deze niet kunt vinden.
- Reinig het filter. Stof het filter af met een doek en spoel het vervolgens af met lauw water en milde zeep. Laat het filter volledig aan de lucht drogen voordat je het terugplaatst in het apparaat.
- Plaats de voorklep terug. Zorg ervoor dat alle onderdelen van het apparaat droog zijn voordat j de voorklep terugplaatst.
Kun je het boekje niet vinden, of weet je niet waar de filters zich precies bevinden: De gebruikelijke plaatsen van de filters bevinden zich in muren, plafonds of in de airconditioner zelf. Voor centrale airconditioners bevinden de filters zich over het algemeen ergens langs de lengte van het retourkanaal. Enkele units hebben een filter in het rooster dat naar de kamer is gericht.
Sommige soorten filters zijn herbruikbaar en andere moeten worden vervangen. Reinig de filters van het airconditioningsysteem elke twee maanden. Vervang om de zes maanden de airco filters in zijn geheel wanneer je geen herbruikbare filters hebt. Dit geldt als vuistregel, raadpleeg voor de zekerheid altijd de instructie- of onderhoudsinstructies van je airco.
Verdamper en condensor en ventilator reinigen
In de basis heeft iedere airco-unit twee spoelen of spiralen: de verdamper en de condensor. De verdamperspiralen aan de voorkant (binnen) en de condensorspiralen aan de achterkant (buiten). Het koele lucht wordt door een ventilator (of aanjager) de ruimte in geblazen.
Het is belangrijk om deze drie onderdelen eens in de twee maanden te reinigen. De verdamper, condensor en de ventilator van de airconditioner verzamelen tijdens het werken (en wanneer het stil staat!) een hoop stof en vuil.
Een schoon filter voorkomt dat de verdamper snel vervuilt. Maar na verloop van tijd zal de verdamper toch vuil worden, zeker wanneer er in huis gerookt wordt, veel gefrituurd wordt of wanneer er huisdieren aanwezig zijn.
Wanneer de verdamper vies wordt, ontstaat er een laagje op waardoor het vermogen om warmte te absorberen vermindert. Om dit probleem te voorkomen, is het belangrijk
De condensor bevindt zich vaak buitenshuis en kan ook erg vuil worden wanneer de buitenomgeving stoffig is of als er gebladerte in de buur is.
Maak het gebied rond de condensor vrij, door het verwijderen van vuil en het terugsnoeien van gebladerte tot minstens een halve meter om te zorgen voor voldoende luchtstroom.
Maak de condensor, verdamper en ventilator als volgt schoon:
- Bij veel airco-units moet je een metalen of plastic doos of klep losschroeven om bij deze onderdelen te kunnen. Kom je er niet gemakkelijk bij, kijk dan even in het boekje van je airco. Je moet namelijk voorzichtig zijn bij het openen op om te voorkomen dat tegen de spoelen stoot. Deze zijn nogal makkelijk te buigen of te breken.
- Maak de spoelen op de condensor en de verdamper goed schoon. Doe hetzelfde voor de ventilator. Borstel het vuil van de spoelen weg met een zachte borstel of doek of maak gebruik van een stofzuiger met borstelkop. Ten slotte kun je weer met een sopje en een doekje het geheel voorzichtig afnemen.
Tip: Kom je ergens maar moeilijk bij? Gebruik dan een spuitfles met wat perslucht om het vuil toch los te kunnen maken. - Laat het geheel goed aan de lucht drogen sluit daarna de klep pas weer.
Als gezegd zijn de spoelen op de condensor en de verdamper kwetsbaar en kunnen gemakkelijk worden gebogen of geplet. Er is een hulpmiddel te krijgen dat een “vinkam” wordt genoemd en dat deze de spoelen op deze onderdelen weer terug in bijna originele staat zou kammen. Ik heb ze zelf nog niet geprobeerd, maar doe er je voordeel mee!
Afvoerkanalen, slangen en buizen reinigen
Condensatievocht bevat bacteriën die slijm kunnen vormen en de afvoerbuis van de condensbak kunnen verstoppen. Met deze door de kanalen, buizen en slangen schoon te houden kun je slijm tegengaan en verstoppingen van de afvoerslang voorkomen.
Afhankelijk van wat voor soort airco je hebt en hoe deze is gemonteerd, kan het verstandig zijn om af en toe een pijpenrager door de afvoerkanalen van de airco te halen. Soms kan een radiatorborstel ook nog uitkomst bieden.
Daarnaast is het verstandig om een fijn ragertje door de afvoerslang voor het condensatieafvoer te halen. Hiermee zorg je dat ook deze niet gaat verstoppen.
Wanneer je water ziet druppelen terwijl de airco draait, dan is de kans groot dat je een verstopte afvoerslang hebt. Dan is het belangrijk om snel de afvoer schoon te maken.
Afstandsbediening en display
Als je airco een afstandsbediening of een aparte display heeft, controleert dan of deze werkt door alle instellingen te gebruiken om het apparaat te bedienen.
Is dat niet het geval, probeer eerst even de stroom van de unit te halen. Werkt ook dat niet, dan kan het aan de batterijen liggen. Zit daar het probleem ook niet, dan wordt het tijd om de monteur in te schakelen. Ik raad mensen af om zelf aan de elektronische componenten te zitten.
Wanneer je de afstandsbediening gedurende een lange periode niet gebruikt, verwijder dan de batterijen. Hetzelfde geldt wanneer je een display hebt die op batterijen werkt.
Controleer kanaalwerk en afdichtingen
Controleer altijd jaarlijks het kanaalwerk en de afdichtingen om ervoor te zorgen dat de kanalen luchtdicht zijn. Dat geldt niet alleen voor wie een centraal airconditioningsysteem heeft, maar ook voor een eenvoudige raamairco kan het een hoop schelen wanneer deze luchtdicht is afgekit.
Vocht kan deze afdichtingen beschadigen waardoor koele lucht uit je huis kan ontsnappen en je airco harder moet werken om de boel koel te houden.
Door je installatie luchtdicht te maken en zo nodig af te dichten met kit zorg je ervoor dat je airconditioning veel efficiënter draait. En efficiëntie is geld!
Jaarlijks onderhoud door een monteur
Soms heeft de airco meer nodig heeft dan gewoon onderhoud, bijvoorbeeld wanneer hij de binnentemperatuur niet naar een comfortabel niveau kan worden gebracht.
Naast een gewoon jaarlijks onderhoud door de monteur weet je dat het tijd is om een monteur in te schakelen wanneer je airco de aangegeven temperatuur niet gemakkelijk in de ruimte kan krijgen of kan houden.
Zorg ervoor dat de monteur minstens de volgende werkzaamheden verricht:
- Controleren op de juiste hoeveelheid koelvloeistof
- Test op lekkage van koelvloeistof
- De luchtstroom door de condensor en verdamper meten
- Controle op beveiligingen (hoge temperatuur, koeling en warmte niet tegelijk)
- Elektronische componenten nakijken
- Smeren mechanische onderdelen, waaronder de ventilator en de compressor
- Controle van de nauwkeurigheid van de thermostaat
- Reiniging van zowel de binnen- als de buitenunit
Conclusies en ervaringen met het zelf onderhouden van de airco
Door het hele jaar door je airco goed te onderhouden, help je deze goed te blijven werk en minder energie te verbruiken. Je zult je daardoor stukken comfortabeler voelen in huis en het is goed voor je portemonnee.
Regelmatig onderhoud zorgt niet alleen voor het voorkomen van problemen, maar ook dat je problemen in een vroeg stadium opmerkt en voor bent.
Goed onderhouden airco’s gaan gewoon langer mee, dus haalt het meeste uit je investering door deze goed te onderhouden.
Heeft deze gids je kunnen helpen met het onderhouden van je airco, of heb je nog tips die je toe zou willen voegen? Deel je ervaringen dan hieronder in de reacties. Ook wanneer je juist vragen hebt over het onderhoud van je airco, dan kun je die hieronder kwijt. Ik help je graag!
